SPRING in Autumn
31 okt - 2 nov 2019
 
 
 

Schijnbare macht en totale overgave

 

‘WAUW…’ meer woorden kwamen niet uit me toen ik de zaal uitliep na de interactieve performance BUNNY van Daniel Kok en Luke George. In geleidelijke stappen nemen George en Kok hun publiek mee in een collectief experiment over macht en overgave. Als ik de zaal betreed weet ik het nog niet, maar ik zal deel uit gaan maken van deze performance…

Vooraf krijg ik een boekje dat lijkt op een ikea-handleiding: er in staan verschillende knooptechnieken en achtergrondverhalen. Ik blader er wat doorheen maar snap nog niet goed wat ik met deze informatie moet. Op die hemelsblauwe vloer is ‘meester’ George bezig met het ‘ophangen’ van Kok in een complex netwerk van donkere touwen. Kok draagt een grijze strakke sportbroek en een kostuum van macramé-gevlochten touwen. George draagt vele neonkleuren, van neongele touwen die op zijn borst een ster vormen tot een felroze kimono. De opgewekte kleuren lijken in contrast te staan met de spanning die voelbaar wordt tussen alle aanwezigen.

De eerste interactie met het publiek komt van George die, nadat hij zijn eigen benen heeft vastgebonden, aan een toeschouwer vraagt zijn handen vast te maken. ‘Real tight’, zegt hij nog. Dan neemt hij plaats op de vloer, terwijl Kok ronddraait in zijn web van touwen. Op den duur gaat de draai langzamer en langzamer, en nodigt George het publiek uit tot een tweede interactie: ‘Let’s keep him spinning’. Deze open uitnodiging geeft de kans aan nieuwsgierigen om deel te nemen aan de performance, maar ook om het geduld van de aanwezigen te testen… ‘tot hoe ver laten wij als publiek Kok tot stilstand komen?’

Een sequentie van ontknopingen (pun intended) volgt waarin toeschouwers steeds een beetje meer worden meegenomen in de performance. Op den duur zit George tegenover me op de vloer en hij kijkt me vastberaden aan. Eerst denk ik dat hij naar iemand achter of naast me kijkt, maar dan komt naar me toe en vraagt of hij mij mag vastknopen. Ik zeg ja en hij bedankt, om vervolgens mijn arm vast te maken in de futomomo-knoop (zodat mijn hand op mijn schouder ligt en mijn arm helemaal is dichtgevouwen). Ik word meegenomen de vloer op en met mijn hoofd op een kussen neergelegd. Ik ben een beetje gespannen, ‘wat gaat er met me gebeuren?’ ‘hoe ver zal dit gaan?’ maar vooral ook: ‘hoe ver ben ik zelf bereid te gaan?’ Dan neemt Kok het vastbinden over en merkt mijn spanning, hij masseert kort mijn onderbenen, nek en rug. Met de overige vier klaargelegde neongroene touwen maakt hij mijn benen vast en vervolgens ook mijn bovenlichaam aan het kussen. ‘Oké,’ denk ik, ‘nu lig ik hier, wat gebeurt er om me heen?’ Ik kijk rond vanuit mijn nieuwe perspectief en zie dat aan de andere kant nog een bezoeker wordt vastgebonden. ‘Ik lig hier niet alleen, ik ben zoals ik nu lig (als een soort sculptuur van mens en touw) onderdeel van een groter geheel.

Terwijl ik rondkijk, knielt Kok voor me neer met mijn tas, ‘Is this your bag?’ vraagt hij. Ik knik en hij begint met het één voor één uitpakken van mijn jas en tas. Zorgvuldig controleert hij elk vakje en object. Zelfs alle pasjes worden uit mijn portemonnee gehaald. Dit was het moment waar ik de meeste vragen over kreeg, of ik dat niet moeilijk of ongemakkelijk vond? Mijn antwoord was telkens hetzelfde: het voelde alsof mijn spullen, net als ik zelf, geëxposeerd werden. En daar had ik helemaal geen problemen mee, ik voelde me hierdoor juist nóg meer onderdeel van de performance. Op het moment dat ik werd uitgekozen begon ik na te denken over hoe ik zowel mijn eigen grenzen als de grenzen van de performance kon aftasten. Ik vind het niet erg een erg persoonlijk deel van mezelf (zoals mijn portemonnee), een deel dat eigenlijk iedereen verborgen houdt voor de buitenwereld, bloot te geven.

Terwijl ik daar zo lag, met al mijn ledematen aan elkaar vastgeknoopt in een bizarre positie, merkte ik hoe het touw in plaats van een restrictie eerder voelde als een verlenging van mijn lichaam. De touwen ondersteunden me in mijn positie, in plaats van me te beperken. Dit gevoel duurde alleen niet heel lang, want op een gegeven moment begonnen mijn vastegbonden arm en been te slapen. Terwijl ik werd vastgemaakt zei zowel George als Kok, ‘if there is any moment you want to stop, just nod your head of wave your hand.’ Na een intrigerende, gender-doorbrekende dansroutine seinde ik naar George dat ik losgemaakt wilde worden. Enerzijds wilde ik niet de performance onderbreken, maar anderzijds lag ik ook niet meer fijn. Hij zag me direct en vroeg me wat hij los moest maken. De performance ging ondertussen door, een toeschouwer werd uitgenodigd Kok met een zweep te slaan, ‘don’t worry, he wants it’ zegt George nog terwijl hij mijn been losmaakt.

De performance - voor mij - ging heel erg over communicatie en het aftasten van de grenzen van macht en overgave. In de eerste instantie dacht ik dat George in zijn positie als ‘meester’ de grootste machtspositie had, hij bepaalde immers de positie van zowel Kok tijdens delen van de performance als die van het publiek. Hij stuurde hen telkens aan, ook op momenten dat de macht bij een toeschouwer leek te liggen (zoals de uitnodiging tot het draaiend houden van Kok, of het slaan met de zweep). Maar op het moment dat ik daar vastgebonden op de vloer lag, besefte ik me dat degene die bunny is, juist de situatie onder controle heeft. Het gaat maar zo ver als de bunny zegt dat het kan gaan. Tegelijkertijd geef je als bunny ook juist een deel van je controle weg aan degene die je vastbindt. Door de sensitiviteit van beide partijen, en het belang van goede communicatie, ontstaat een heel intieme band. Ik voelde me enorm betrokken, ook toen ik de volgende dag Kok tegenkwam in het festivalhart en we elkaar met een knuffel begroetten. BUNNY was voor mij een ervaring die ik iedereen zou aanraden - al is het maar om voor jezelf die grenzen van hoe ver te gaan af te tasten. Het heeft mij een nieuw perspectief gegeven op hoe een performance het publiek kan betrekken, en hoe belangrijk de aanwezigheid van zowel performer als toeschouwer is in het theater. Ze kunnen niet zonder elkaar bestaan - en elke ervaring die ontstaat in deze samenkomst kan een diepe indruk achterlaten. Ik wil Luke George en Daniel Kok bedanken voor deze bijzondere ervaring, BUNNY zal mij mijn leven bijblijven.

Door Sofie Revet

© Bryony Jackson

& meer

 

Nieuwsbrief

Meld je aan voor onze nieuwsbrief